﻿<title_newspaper="Przekrój">
<title_article="Punkty, na które patrzy dziś Świat">
<author_1="">
<author_2="">
<language="pl">
<style="press">
<year="1953">
<month="10">
<date="1953-10-18">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Gujana. Kolonia brytyjska położona na północnym wybrzeżu Ameryki Południowej pomiędzy Wenezuelą, Brazylią i Gujaną Holenderską. 232.000 km kwadratowych. Ludność — 415.000, w tym 42% pochodzenia hinduskiego (emigranci), 38% Murzynów i Mulatów (potomkowie niewolników), 3% Indian i 3% Europejczyków. Stolica — Georgetown. Główny produkt — cukier trzcinowy. Pokłady złota i — podobno — uranu. Pół roku temu władze brytyjskie pragnąc rozładować narastający ruch antykolonizatorski, nadały Gujanie autonomiczną konstytucję. Wybory przyniosły 2/3 mandatów Postępowej Partii Ludowej. Kiedy niedawno rząd premiera dr Cheddi Jagana próbował zacząć wcielać w życie postępowy program (zalegalizowanie związków zawodowych, prawa robotników do strajku) władze brytyjskie oskarżyły go o "intrygi komunistyczne" i "upodobanie do rosyjskiego stylu życia". (Chodziło o to, że działacze Partii Postępowej brali udział w ruchu obrońców pokoju a żona premiera, Janet Jagan, bawiła na Kongresie Kobiet w Kopenhadze). Rząd brytyjski wysłał do Gujany okręty wojenne i wojsko, zawiesił konstytucję i usunął legalny rząd.
Triest. Wolne Terytorium utworzone mocą paryskiego traktatu pokojowego z Włochami w 1947 r. 700 km kwadratowych. Ludność około 300.000, w tym w samym mieście Triest — większość Włochów, na pozostałym obszarze — ludność mieszana z przewagą Słoweńców. Terytorium miało stać się obszarem zdemilitaryzowanym, rządzonym pod kontrolą międzynarodową na podstawie demokratycznej konstytucji. Polityka mocarstw zachodnich uniemożliwiła wykonanie postanowień traktatu. Trwał więc stan prowizoryczny: okupacja strefy "A" przez wojska angielskie i amerykańskie, zaś strefy "B" — przez Jugosławię. W tych warunkach Triest izolowany gospodarczo podupadał coraz bardziej. W marcu 1943 mocarstwa zachodnie, aby dostarczyć de Gasperiemu przedwyborczego argumentu oznajmiły, że chcą całe terytorium oddać Włochom. Później — lawirowały. Ostatnio, w momencie, gdy spór włosko-jugosłowianski o Triest znowu silnie się zaostrzył, USA i Wielka Brytania niespodzianie ogłosiły, że wycofują swe wojska ze strefy "A" i przekazują ją Włochom. Jugosławia zaprotestowała a Tito zapowiedział, że jeśli choć jeden żołnierz włoski wkroczy do strefy "A" Jugosławia skieruje tam też swe wojska.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_2>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 



